Có $4$ quy luật sinh thái cơ bản:
$1$. Quy luật giới hạn sinh thái: mỗi loài có một giới hạn sinh thái đặc trưng về mỗi nhân tố sinh thái. Ví dụ, cá rô phi có giới hạn sinh thái về nhiệt độ từ $5,6^0C$ đến $42^0C$. Còn cá chép có giới hạn chịu đựng từ $2^0C$ đến $44^0C$.
$2$. Quy luật tác động tổng hợp của các nhân tố sinh thái: tác động của các nhân tố sinh thái sẽ tạo ra một tác động tổng hợp lên cơ thể sinh vật. Ví dụ: ở các cây trồng, năng suất thu hoạch của chúng phụ thuộc vào sự tác động của hàng hoạt các nhân tố sinh thái: ánh sáng, hàm lượng các chất mùn, mức phân hủy của các vi sinh vật trong đất, sự cạnh tranh với cỏ dại, các sâu bệnh phá hoại mùa màng...
$3$. Quy luật không đồng đều của các nhân tố sinh thái lên chức phận sống của cơ thể.
Các nhân tố sinh thái tác động không đồng đều lên một chức phận sống của cơ thể. Mỗi nhân tố sinh thái tác động không giống nhau lên các chức phận sống khác nhau và lên cùng một chức phận sống ở các giai đoạn phát triển khác nhau.
$4$. Quy luật tác động qua lại giữa sinh vật với môi trường. Môi trường tác động thường xuyên lên cơ thể sinh vật làm cho sinh vật không ngừng biến đổi tạo nên các thường biến hoặc những biến dị đột biến. Ngược lại sinh vật cũng tác động vào môi trường làm cải biến môi trường như thay đổi thành phần, cấu tạo của đất, thành phần loài, kích thước quần thể, khả năng phân bố, nhịp điệu di cư, tháp sinh thái, tạo ra sự cân bằng động trong hệ sinh thái.