Sự tồn tại và phát triển, tiến hóa của một cá thể phụ thuộc vào nhiều nhân tố sinh thái:
- Có $3$ nhân tố sinh thái tác động lên cơ thể sinh vật, đó là nhân tố vô sinh, hữu sinh, nhân tố con người, mức độ tác động của từng nhân tố vào các thời điểm sinh trưởng phát triển của một cơ thể sinh vật thuộc loài hoặc thuộc các loài khác nhau là hoàn toàn khác nhau.
- Trong một thời điểm nhất định của một giai đoạn sinh trưởng, phát triển nào đó của sinh vật quá trình trao đổi chất của cơ thể có những nét đặc trưng riêng. Vì vậy hiệu quả tác động các nhân tố sinh thái sẽ tạo ra một giá trị ảnh hưởng đặc trưng nào đó. Sự biểu hiện giá trị đó là kết quả tác động tổng hợp của cả một phức hệ sinh thái. Tác động đó có thể thúc đẩy sự sinh trưởng phát ttriển của cơ thể sinh vật cũng có thể hạn chế, kìm hãm đến sự phát triển của chúng.
- Cùng một phức hệ sinh thái tác động vào các thời điểm khác nhau tạo ra hiệu quả tác động tổng hợp khác nhau. Ở mỗi thời điểm có những nhân tố sinh thái tác động đặc trưng riêng. Điều này cho phép giải thích hiệu quả tác động tổng hợp không ngang nhau vào các thời kì sinh trưởng và phát triển của cơ thể sinh vật.
- Hiệu quả tác động tổng hợp của cả phức hệ nhân tố sinh thái vào các sinh vật khác nhau là khác nhau.
- Sự tác động của mỗi nhân tố sinh thái riêng rẽ có thể có tác động tích cực, nhưng nếu sự tác động đó đồng thời cùng lúc có thể lại tạo ra hậu quả xấu hoặc thúc đẩy sự phát triển sinh vật tốt hơn gấp bội so với tác động đơn lẻ của các nhân tố đó.
- Sự tác động có tính chất tổng hợp của cả một phức hệ sinh thái liên quan mật thiết đến việc hình thành giới hạn chịu đựng các yếu tố môi trường của từng loại sinh vật, tạo nên tính thích ứng cao, đặc trưng đối với mỗi .
- Sự tác động tổng hợp của các nhân tố sinh thái tạo ra khả năng chọn lọc dẫn tới hình thành, tính thích ứng riêng biệt đối với mỗi loài sinh vật, là cơ sở ảnh hưởng đến sự cải tiến tính di truyền của chúng.
Ví dụ, mỗi cây lúa sống trong ruộng lúa đều chịu sự tác động cùng một lúc của nhiều nhân tố sinh thái: nước, nhiệt độ, đất, gió, độ phì của đất, tác động chăm sóc của con người... Mỗi nhân tố có tác động tới một mặt nào đó của quá trình trao đổi chất. Mỗi một thời điểm sinh trưởng phát triển của cây lúa chịu ảnh hưởng của các nhân tố đó không giống nhau. Tác động của nhân tố sinh thái này liên quan đến hiệu quả tác động của các nhân tố sinh thái khác. Sự tác động đó không phải là một phép cộng giản đơn mà có tính chất tổng hợp kiểu cộng hưởng. Nếu chăm sóc, bón phân đủ chất dinh dưỡng kết hợp với đủ chế độ ánh sáng, nước, nhiệt độ thì hiệu quả đồng hóa sẽ tăng tối đa, còn ngược lại chỉ cần một yếu tố nào đó không đảm bảo thì hiệu quả sẽ giảm rõ rệt.Sự tác động tổng hợp liên tục qua nhiều thế hệ đảm bảo hình thành tính thích nghi cao độ với điều kiện sống.